Τρέχουν σάλια από το στόμα του παιδιού μου, να ανησυχώ;
Τι είναι η σιελόρροια;
Η Σιελόρροια ή πτυελισμός είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υπερβολική παραγωγή/έκκριση σάλιου από τους σιελογόνους αδένες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αδυναμία ελέγχου και συγκράτησης του σάλιου μέσα στη στοματική κοιλότητα.
Η σιελόρροια δεν οφείλεται συνήθως στην αυξημένη παραγωγή σιέλου αλλά στην αδυναμία του πάσχοντος να το καταπιεί ή να το κρατήσει στο στόμα του. Σημαντικό είναι να τονισθεί ότι η σιελόρροια δεν είναι μια ασθένεια που εξελίσσεται σε μια άλλη πιο σοβαρή κατάσταση. Ωστόσο, επηρεάζει σοβαρά την ποιότητα ζωής ενός ατόμου δημιουργώντας του πολλές λειτουργικές, ψυχολογικές και κοινωνικές δυσκολίες.
Γιατί χρειαζόμαστε σίελο;
Το σάλιο είναι απαραίτητο για:
o Ύγρανση του στόματος.
o Στην ομιλία, διότι το σάλιο λιπαίνει και προστατεύει τα χείλη, τα δόντια, την γλώσσα και άλλες περιοχές μέσα στο στόμα. Όταν λοιπόν, τα χείλη, τα δόντια και η γλώσσα είναι πολύ ξηρά τότε η ομιλία γίνεται δύσκολη και άβολη.
o Στο φαγητό, όπου στο στοματικό στάδιο η γλώσσα αναμιγνύει την τροφή με το σάλιο, την υγραίνει και την προετοιμάζει για την κατάποση. Μόλις το φαγητό γίνει τελικά βλωμός, η γλώσσα το ωθεί προς το πίσω μέρος του στόματος για να ξεκινήσει η διαδικασία της κατάποσης. Κάποιες ξηρές τροφές όπως τα μπισκότα απαιτούν μεγαλύτερη παραγωγή σιέλου από άλλες πιο μαλακές όπως ένα πολτοποιημένο φαγητό.
o Βοηθά στην αίσθηση της γεύσης.
o Στη πέψη. Η πέψη ξεκινά από το στόμα καθώς το σάλιο βοηθά στη διάσπαση των λιπών και των σακχάρων στο φαγητό μας.
o Στην άμυνα του στόματος έναντι των μικροβίων. Το σάλιο λειτουργεί σαν καθαριστικός μηχανισμός των δοντιών και διαλύει οποιαδήποτε περίσσεια τροφής που εγκλωβίζεται στα δόντια, προστατεύοντας έτσι από βακτήρια που μπορούν να προκαλέσουν μόλυνση καθώς και διατηρεί την καλή στοματική υγιεινή.
o Εξουδετερώνει τα οξέα του στομάχου που παλινδρομούν όταν κάποιος πάσχει από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
Ποια είναι η φυσιολογική παραγωγή σιέλου;
Η ημερήσια παραγωγή σιέλου υπολογίζεται σε 1 – 1.5 λίτρο το οποίο παράγεται κυρίως (90%), από τους τρεις μεγάλους σιελογόνους αδένες, τις παρωτίδες, τους υπογνάθιους και τους υπογλώσσιους αδένες και σε ένα πολύ μικρότερο ποσοστό (10%) από αδένες μικρότερους που βρίσκονται διάσπαρτοι μέσα στο στόμα.
Η έντονη Σιελόρροια είναι φυσιολογικό φαινόμενο στα παιδιά πριν από την ανάπτυξη του στοματικού νευρομυικού ελέγχου ηλικίας μεταξύ των 14 έως 24 μηνών, ωστόσο μη φυσιολογική θεωρείται μετά την ηλικία των 4 ετών. Κατά τη διάρκεια που τα βρέφη ξεκινούν την περίοδο οδοντοφυΐας, η έκκριση περισσότερου σάλιου, είναι φυσιολογική, καθώς τα δόντια εμφανίζονται μέσω των ούλων με αποτέλεσμα να καταπραΰνει και να θεραπεύει τα ούλα.
Όσον αφορά του ενήλικες μπορεί να παρουσιάσουν σιελόρροια λόγω αφαίρεσης δοντιών, κάποια ασθένεια ή κάποιο συνδυασμό φαρμάκων. Πρέπει να επισκεφθούν τον γιατρό τους εάν παρατηρήσουν μια ασυνήθιστη ποσότητα σιέλου.
Ποια είναι τα αίτια;
Οι αιτίες της παραγωγής υπερβολικού σάλιου περιλαμβάνουν:
o Δυσκολία στη διατήρηση κλειστού στόματος
o Λοιμώξεις στη στοματική κοιλότητα και το λαιμό
o Κάταγμα στη γνάθο
o Αδιαθεσία ή ναυτία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
o Αδυναμία αποτελεσματικής κατάποσης
oΑκόμη, η σιελόρροια μπορεί να προκληθεί ή/και να συσχετισθεί με ασθένειες όπως η νόσος Parkinson, το σύνδρομο Down, ο αυτισμός, τα εγκεφαλικά επεισόδια.
Οι αιτίες της αδυναμίας ενός ανθρώπου να κρατήσει το στόμα του κλειστό περιλαμβάνουν:
o Εγκεφαλική παράλυση
o Ανεπαρκή νευρομυική ρύθμιση των μυών γύρω από το στόμα
o Ανεπαρκής έλεγχος του κεφαλιού και των χειλιών
o Κακή ευθυγράμμιση των δοντιών
o Κακή κινητικότητα της γλώσσας
Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την παραγωγή σιέλου;
o Το φύλο. Το κατά πόσο το φύλο επηρεάζει την παραγωγή και τη διαχείριση του σάλιου δεν έχει καθοριστεί πλήρως. Οι βασικές διαφορές προσδιορίζονται μεταξύ των ενηλίκων και των παιδιών όπου οι άντρες παράγουν μεγαλύτερη ποσότητα σιέλου.
o Η ηλικία. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, παρατηρήθηκε ότι σε παιδιά μέχρι την ηλικία των 15 ετών ο μέσος όρος συνολικής παραγωγής σιέλου αυξάνει με ερέθισμα και χωρίς ερέθισμα. Στους ενήλικες υπάρχει διαφορά στον όγκο της παραγωγής πριν την ηλικία των εξήντα ετών.
o Η ενυδάτωση. Η μείωση της περιεκτικότητας σε νερό στο σώμα μειώνει την παραγωγή σάλιου.
o Οι ασθένειες με νευρολογικές βλάβες
o Τα φάρμακα
o Η Μάσηση
o Η γεύση
o Ο συνδυασμός της μάσησης και της γεύσης
o Η διάθεση και τα ψυχολογικά προβλήματα
o Η θέση του σώματος
o Τα αισθητηριακά προβλήματα
o Η ατελής σύγκλιση των χειλιών
o Η λειτουργικότητα της γλώσσας. Οι διαταραχές που σχετίζονται με τη γλώσσα μπορεί να οδηγήσουν σε δυσκολίες ροής αλλά και ελέγχου του σάλιου. Εάν υπάρχει αδυναμία στη γλώσσα, εάν είναι πολύ μικρή ή αντίστοιχα μεγάλη η γλώσσα, η εξώθηση της γλώσσας κ.α.
Πως βαθμολογείται η σιελόρροια;
Σύμφωνα με την κλίμακα βαθμολόγησης Thomas- Stonell και Greenberg ταξινομείται η σιελόρροια ανάλογα με τη σοβαρότητα και τη συχνότητα.
Η βαθμολόγηση έχει ως εξής:
o Ξερό στόμα
o Ήπια (βρεγμένα χείλη)
o Μέτρια (βρεγμένα χείλη και πηγούνι)
o Σοβαρή (βρεγμένα ρούχα)
o Έντονη (βρεγμένα ρούχα, χέρια και αντικείμενα)
Ανάλογα με τη συχνότητα:
o Καθόλου σάλια
o Περιστασιακά σάλια
o Συχνή σιελόρροια
o Συνεχής σιελόρροια
Ποιες είναι οι συνέπειες της Σιελόρροιας;
Η σιελόρροια είναι ένα σχετικό ιατρικό πρόβλημα. Προκαλεί δυσκολία στη διαχείριση ασθενών με νευρολογικά προβλήματα. Η δυσκολία αυτή έχει ως συνέπεια, για παράδειγμα, ξεφλούδισμα των χειλιών, μυική κόπωση, δερματίτιδα, αλλαγές στην αίσθηση της γεύσης και δυσκολίες στη φωνή.
Ποια είναι η θεραπεία;
Ο χειρισμός του ασθενούς με σιελόρροια, για να μπορέσει να αποφασιστεί ο τρόπος αντιμετώπισης, απαιτεί τη συνεργασία μιας ομάδας διαφόρων ειδικών όπως είναι ο νευρολόγος, ο ΩΡΛ, ο λογοθεραπευτής, ο φυσικοθεραπευτής, ο ορθοπεδικός, ο οδοντίατρος.
Ταυτόχρονα, βοηθούν πολύ στη συμπλήρωση του ιστορικού σχετικά με την εκτίμηση των χαρακτηριστικών της σιελόρροιας οι γονείς και τα άτομα που φροντίζουν το παιδί. Για παράδειγμα, ποια και πότε είναι η μεγαλύτερη ποσότητα σιέλου που παράγεται κατά τη διάρκεια της ημέρας, ο αριθμός των αλλαγών σαλιάρας ή ρούχων, η σοβαρότητα διαβροχής του δέρματος κ.α.
Τα παραπάνω αποτελούν σημαντικές πληροφορίες για την εκτίμηση της σοβαρότητας και της συχνότητας της σιελόρροιας καθώς και για το πως επιδρά στην ποιότητα της ζωής του ατόμου.
Για να διαβάσετε περισσότερα:
